SUY NIỆM TIN MỪNG
CHÚA NHẬT XXVI THƯỜNG NIÊN NĂM C
(Lc.16,19-31)
****
GIỮA CHÚNG TA ĐÃ CÓ MỘT VỰC THẲM

1. Đừng đào thêm vực thẳm.

            Trên hành trình tiến về Giêrusalem – nơi Người sẽ tự nguyện hiến mạng sống cho anh em đồng loại – Đức Giêsu bắt đầu bằng việc kể cho các môn đệ dụ ngôn người quản gia bất lương. Trước sự ngỡ ngàng của mọi người, Người kết luận với lời khen tên quản gia ấy và mời gọi “con cái ánh sáng” phải biết hành động “khôn khéo” giống như “con cái đời này”: “Hãy dùng tiền của bất chính mà tạo lấy bạn bè, phòng khi hết tiền bạc, họ sẽ đón rước anh em vào nơi vĩnh cửu”.

            Giờ đây, Người quay sang ngỏ lời với những người Pharisêu, “vốn ham hố tiền bạc” (họ quan niệm giàu có như dấu hiệu được Thiên Chúa chúc lành) và “cười nhạo Đức Giêsu”.

            Trong lúc dụ ngôn trước dạy chúng ta biết cách sử dụng của cải trần gian sao cho đúng, thì dụ ngôn sau trình bày mặt trái, qua câu chuyện về một người đã sử dụng của cải mình có cách sai lầm. Đây là dụ ngôn của riêng Luca, gồm 3 cảnh:

            Mở màn, hai nhân vật xuất hiện: một giàu, một nghèo. Người thứ nhất, mặc dù là nhân vật chính, lại không được nêu tên: “một viên phú hộ kia”, thế thôi: nghĩa là mỗi người đều có thể nhận ra chính mình nơi ông. Kẻ thứ hai thì lại có một tên gọi – chuyện hy hữu trong tất cả những dụ ngôn của Đức Giêsu – và là một cái tên có nghĩa biểu tượng: “Ladarô”, có gốc từ chữ “Ê-lê-a-da”, nghĩa là “Thiên Chúa phù trợ”.

            Không chỗ nào nói Ladarô là một con người nhân đức, anh chỉ được giới thiệu là “một người nghèo”, “người nghèo” nói chung, không ai thấy không ai nghe. Cũng vậy, không một chỗ nào nói rằng viên phú hộ kia là một kẻ “ác ôn”, rằng ông đã vơ vét của cải một cách mờ ám, rằng ông đã chiếm đoạt, đã bóc lột một cách bất chính, đã lợi dụng hay ngược đãi Ladarô. Dụ ngôn trong Tin Mừng chỉ lưu ý chúng ta ở chỗ ông đã không ngó ngàng gì tới “người nghèo khó nằm trước cổng nhà mình”, thế thôi.

            Ở đây, chúng ta chứng kiến cảnh trái ngược trớ trêu của hai thế giới sát bên nhau. Một bên là thế giới cực kỳ xa hoa dư thừa, với viên phú hộ “mặc toàn lụa là gấm vóc, ngày ngày yến tiệc linh đình”. Bên kia là thế giới thiếu thốn đến thảm hại của người nghèo khổ, “nằm trước cổng, mụn nhọt đầy mình”, “thèm được những thứ trên bàn ăn của viên phú hộ rơi xuống mà ăn cho no” cũng chẳng được; chỉ có “mấy con chó cứ đến liếm ghẻ chốc anh ta”. Giữa hai thế giới đó, chỉ có một “ngưỡng cửa”: một ranh giới, ngày càng được đào sâu một cách vô hình, được nới rộng cho tới một lúc tấm màn của cảnh một được buông xuống với cái chết đồng thời của hai nhân vật: “Thế rồi người nghèo này chết… ông nhà giàu kia cũng chết…”

2 . Một vực thẳm không thể vượt qua.

            Cảnh hai cho thấy hai nhân vật của chúng ta ở thế giới bên kia. Cái chết thay vì làm cho họ xích lại gần nhau, lại làm cho khoảng cách giữa họ trở thành vĩnh viễn. Sự thật cho thấy từ nay tình thế của họ đã hoàn toàn đảo ngược. Ladarô, kẻ ăn xin xưa kia trên trần gian, nay đã được thiên thần đem vào lòng ông Abraham, hưởng vinh phúc vô tận. Còn viên phú hộ thì trái lại, trước đây hưởng thụ giàu sang, chẳng đoái hoài gì đến người nghèo nằm trước cửa nhà mình, nay phải ở “dưới âm phủ, đang chịu cực hình”. Ông năn nỉ tổ phụ Abraham sai Ladarô  - ông nêu rõ tên, cái tên mà ông chẳng thèm biết tới khi còn sống trên đời – “nhúng đầu ngón tay vào nước, nhỏ trên lưỡi cho con mát”.

            Muộn quá rồi! Cuộc chơi đã mãn! Cả Abraham lẫn Ladarô chẳng ai làm gì được cho ông nữa. Một cách vô thức, ông đã từng bước đào sâu thêm, giữa sự giàu có ích kỷ của mình và cái khốn cùng của người nghèo trước cửa nhà một “vực thẳm” mà rốt cùng cái chết đã làm cho trở thành vĩnh viễn không thể vượt qua. Thua xa sự “khôn khéo” của người quản gia bất lương của Chúa Nhật vừa qua, ông đã không biết “làm bạn” với Ladarô, để được anh “đón rước về nơi ở vĩnh cửu”.

            Theo nhận định của H. Cousin: “vực thẳm” chia cách giữa những người đang được hưởng hạnh phúc quanh Abraham và những kẻ phải chịu cực hình dưới âm phủ, thực ra chỉ là sự nối dài của vực thẳm đã được đào sâu giữa cổng nhà nơi Ladarô đã nằm và bàn tiệc cao lương mỹ vị, mà suốt đời viên phú hộ kia đã chẳng làm gì để lấp cho đầy” (“L’Evangile de Luc”. Centution, trg 222).

3 . Hãy nghe Lời Chúa, đừng chần chừ nữa.

            Câu chuyện lại chợt bừng lên với lời năn nỉ của ông phú hộ xin cho năm người anh em còn sống trên trần.

            Họ có thể cũng đang rơi vào thói ăn chơi hưởng thụ, không quan tâm gì tới người nghèo đang nằm trước cửa nhà mình. Cả bọn năm người họ cũng đang lơ lửng trước tai họa nếu không có ai đó cảnh báo cho biết. “Xin tổ phụ sai anh Ladarô - ông ta nài xin - đến cảnh cáo họ, kẻo họ lại cũng sa vào chốn cực hình này”. Bởi nếu có sự can thiệp của ai đó “từ cõi chết” hiện về với họ, “thì họ sẽ ăn năn sám hối”.

            Ảo tưởng thôi – câu trả lời cho ông – nếu nghĩ rằng chỉ cần có người từ cõi chết hiện về là họ chịu nghe, nếu “Môsê và các Ngôn sứ mà họ còn chẳng chịu nghe”. Luật Môsê và các Ngôn sứ đã chẳng từng dạy về việc sử dụng tiền của vật chất sao cho đúng ư? Các ngài đã chẳng khuyên phải bác ái đối với người nghèo, chia cơm sẻ áo  với kẻ đói khát, niềm nở đối với khách lạ, đón tiếp kẻ bất hạnh sao? Sách Đệ Nhị Luật (15,7-11) truyền dạy: “Nếu giữa anh em có một người nghèo, thì anh em đừng có lòng chai dạ đá, cũng đừng bo bo giữ của không giúp người anh em: hãy mở rộng tay giúp người anh em khốn khổ, nghèo khó của anh em, trong miền đất của anh em”. Và cả các Thánh vịnh cũng đã chẳng không ngừng lập đi lập lại rằng mọi kẻ nghèo khó, thấp cổ bé miệng, bị áp bức, bị bóc lột, đói khát, đều là những người bạn nghĩa thiết của Thiên Chúa sao? (x. Tv.112 Chúa Nhật trước, và Tv. 145 hôm nay).

            Bài học đã quá rõ. Nó được gởi đến tất cả những ai đang có nguy cơ bị tiền của làm cho điếc tai, mờ mắt. Mong sao đừng chờ cho đến khi có một biến cố nào đó lay động, buộc họ phải quyết định. Tốt hơn hãy coi Lời Chúa cảnh báo hôm nay là nghiêm trọng. Đừng chậm trễ. Chậm trễ biết đâu sẽ muộn màng.

            H. Cousin kết luận: “Đại diện cho lối suy nghĩ khá phổ biến trong thế giới hôm nay, viên phú hộ tưởng rằng một phép lạ sẽ làm được cái mà Kinh Thánh không làm được. Lầm to! Một phép lạ, cho dù là phép lạ người chết sống lại, cũng không thể thay lòng đổi dạ được những kẻ cứng lòng không đón nhận sứ điệp của Lề Luật và các Ngôn Sứ với lòng tin. Ngay trong Hội Thánh, từng tuyên xưng Đức Giêsu chết và sống lại, cũng tồn tại một điều như thế. Biết bao phen chính chúng ta chẳng mơ tưởng giả như được chứng kiến phép lạ Chúa Phục Sinh hiện ra, chắc chắn mình sẽ ăn năn sửa đổi đời sống… Trong lúc Tin Mừng đang có đó, ngày cũng như đêm, trong tầm tay chúng ta!... Chỉ khi biết lắng nghe Lời Chúa, con người mới có thể hoán cải… Đó chính là sứ điệp lưu truyền lâu đời có sẵn tại trung tâm Lề Luật và các Ngôn sứ” (Sđd. Trang 223).

                                                       Trích  FICHES DOMINICALES
(Fiches dominicales, Bulletin de liaison et d’animation des
                                                            Équipes liturgigiques du diocèse Saint-Brieue et Tréguier)

Trở về trang mục lục Suy Niệm