NOEL "XỨ LẠNG"

Sr Thiên Hương, FMM

Lẽ ra danh từ Xứ Lạng vẫn còn nằm trong đầu của tôi qua những làn điệu dân gian “Ai lên xứ Lạng…” mà tôi đã nghe từ thuở còn nằm nôi, hay chính tôi đã từng dùng những làn điệu đó ru em khi mẹ vắng nhà. Tôi thật sự chưa mường tượng được xứ Lạng nằm chính xác là ở đâu, chỉ nghe phong thanh là nằm ngoài Bắc gần biên giới Việt - Trung. Nhưng Noel vừa qua chúng tôi đã thật sự có những trải nghiệm về cuộc sống với những người xứ Lạng nơi đây.

Là dòng phục vụ nhiều cho sứ vụ truyền giáo cho anh em người thiểu số, nhưng chưa nơi nào chúng tôi thấy người dân tộc có cuộc sống khá như ở đây so với các anh em dân tộc thiểu số ở Păng Tiên - Đà Lạt, Ninh Thuận, Suối Dầu, nơi các cộng đoàn chúng tôi đã hiện diện và phục vụ, lợi thế của họ là gần cửa khẩu việc giao thương về thị trường hàng hóa, thị trường lao động hàng năm đưa lại biết bao là lợi nhuận, cơ hội việc làm, cũng như chế độ chính sách ưu đãi của nhà nước dành cho những anh em đồng bào dân tộc sát vùng biên, nên những người kinh đa phần cũng muốn ăn theo diện chính sách vì thế việc giao thoa văn hóa, cuộc sống giữa các dân tộc: Kinh, Tày, Nùng (có tới ba loại Nùng)… qua hôn nhân ở đây thật nhẹ nhàng phong phú.  Điều này cũng bao hàm Giáo hội địa phương phải đối diện gay gắt với việc bảo tồn và phát triển đức tin, đời sống luân lý cho người giáo dân đa sắc tộc, đa tôn giáo tại bản địa trong Giáo phận.

Điều tôi hình dung trước khi tới “xứ Lạng” là việc người dân ở đây chắc là uống rượu nhiều lắm, nhiều đến độ lưu dấu lại trong những làn điệu dân ca. Quả thật danh bất hư truyền, nơi đây việc uống rượu  trở thành thứ văn hóa mà người ta gọi nôm na là “văn hóa rượu ”. Không biết nơi đây tỷ lệ người chết vì bệnh gan có nhiều không chứ! Uống rượu thì tôi thấy đàn ông cũng uống, đàn bà cũng uống, thanh niên uống càng tợn. Khi thấy Cha, Thầy xứ Bản Lìm cùng uống với giáo dân thì tôi nhắc nhở: “Cha, Thầy coi chừng sau ít năm coi xứ rồi trở thành “hũ hèm” đấy!”, họ phản ứng: Dì có nghe miếng trầu là câu chuyện chưa? Việc uống rượu ở đây cũng thế, nếu cha, thầy không uống rượu  thì sao đi được với chúng con. Ôi thật thương thay cho lá gan của Cha và Thầy, bởi rượu  ngon thì chắc hiếm, nhưng rượu  thuộc hàng trôi nổi mà bị ép như thế thì…!

Thời tiết ở đây thì thật khắc nghiệt, mặc dầu trong chúng tôi có người mới rời thành phố Đà Lạt, có người đang sống tại Lâm Đồng, nhưng việc thích nghi với thời tiết ở đây không phải dễ với chúng tôi, có những hôm lạnh quá chúng tôi không buồn bước chân xuống giường, nhưng chúng tôi vẫn phải cố gắng tháp nhập với những hoạt động của Giáo xứ. Chúng tôi đến Bản Lìm vào lúc nhà xứ đang tổ chức việc kiệu rước Đức Mẹ vào mỗi tối đến từng nhà từ dạo tháng mười, nên chúng tôi cũng theo nhịp ấy để tháp tùng với Cha xứ, Thầy xứ cùng bà con giáo dân đến đọc kinh từng hộ gia đình trong Bản theo ý kiến của từng gia đình, ai không muốn rước Đức Mẹ đến thì không sao. Qua nét sinh hoạt mới lạ mà gần gũi này mà trong giáo xứ có những người cắt liên lạc với những sinh hoạt của giáo xứ được ơn trở lại.

Cha xứ muốn duy trì lòng đạo của người dân vừa được hâm nóng lên nhờ cuộc thăm viếng của Đức Mẹ vừa qua, nên từ ba tuần trước lễ Giáng Sinh đã nhờ thầy xứ đem đèn nháy và các thứ ra sửa chữa những hỏng hóc và báo cáo những gì cần phải mua, mua rồi vẫn còn thiếu, khi treo lên thì khúc này chập điện cháy, chỗ kia cần thêm thánh giá bằng điện, các dì cần cắt chữ … Tiếng gọi, cha hỡi, cha ơi thiếu cái này, cái kia suốt, chắc cha xứ cũng mệt vì những yêu cầu từ dì và thầy, nhưng hẳn là mệt hơn khi phải chạy ra phố Lạng suốt như con thoi để mua hàng, vì những thứ cần dùng cho dip lễ thì trong Bản không có (5 ngày mới có chợ một lần, đa số là hàng ăn).

Vì là cha thuộc dòng Phanxicô, Ngài rất ý thức việc cần phải làm điều gì đó để mầu nhiệm Giáng Sinh được thực sự đụng đến với từng người con dân trong xứ đạo. Ngài đã cố gắng sao cho mỗi gia đình có được bộ tượng hang đá và sẽ chấm điểm ý nghĩa và cách trang hoàng hang đá trong tuần bát nhật Giáng Sinh. Với các em thiếu nhi, Ngài phát động cho các em làm những việc hy sinh và mỗi hy sinh là một cộng rơm để sưởi ấm Chúa Hài Nhi đêm đông. Những cọng rơm này sẽ được cùng với các thiên thần nhỏ rước Chúa Hài Nhi đến hang đá của Giáo xứ.  

Thanh niên trong xứ không phải không có, nhờ bà trùm đến từng nhà kêu gọi được vài em trai thì trên nửa số các em đến tập hoạt cảnh là bị nghiện. Các em ít có ý thức về việc đóng góp công sức cho giáo xứ, khi đi tập hoạt cảnh có em còn nồng nặc mùi rượu , hay có em tranh thủ ra “hít” khí trời một tí.

Để tổ chức đại lễ cho những hoạt động đêm Giáng Sinh, một giáo xứ trên ba mươi hộ mà chỉ có từ một đến hai nhân khẩu là đàn ông từ 68- 72 đến cộng tác trong những ngày nhà xứ chuẩn bị cho việc dựng hang đá, treo mắc các mạng lưới điện đêm Noel, sân khấu cho đêm canh thức, họa hoằn lắm mới có thêm một vài người đến giúp. Phía phụ nữ thì có hai bà cụ từ 70 – 80 là hay có mặt để lượm rác, dãy cỏ hoang và thỉnh thoảng có thêm một chị từ 50-55 hiện diện. Việc đóng góp về của cải để tổ chức đại lễ cũng thế, cha xứ chỉ nhận được từ một giáo dân (bà cụ già) vài trăm ngàn cho việc trang hoàng từ ngoài cổng vào trong nhà xứ, từ dây đèn điện, băng rôn, chi phí tổ chức hội chợ ẩm thực cho toàn thể bà con lương giáo vùng Bản Lìm, và tiền điện nước cho những ngày Giáng Sinh. Trong khi đó ngày đại lễ cha xứ, thầy, dì “vắt giò lên cổ chạy” thì ông trùm, và một số người từ ngày 23, 24 đã làm tiệc đãi chính quyền các cấp, các em thì tổ chức tiệc mời các bạn đến nhà khoản đãi, mặc cho dì vừa chuẩn bị cho gian hàng ẩm thực của ca đoàn và chạy ra chạy vào để ngóng các em vào để mặc trang phục cho hoạt cảnh.

Đề cập tới việc các cụ, các mẹ trong gia đình cầu nguyện và hun đúc cho các em chút khái niệm về đời sống thánh hiến thì đó là điều tưởng chừng là không thể, mặc dù các cụ các mẹ rất quí các Cha, các Dì và các Thầy. Không biết trong tương lai nhân lực trong cộng đoàn nhỏ nơi giáo xứ có hy vọng gì về việc có thêm nhân sự là người bản xứ đứng trong hàng ngũ nòng cốt của giáo hội địa phương không?  

Không biết những nỗ lực nhỏ bé của cộng đoàn nhỏ chúng tôi Cha, Thầy xứ, các dì (với những khoảnh khắc thật ngắn) và những đóng góp của các cụ ở Bản Lìm có khơi dậy được tinh thần sống đạo, hay lòng đạo đức ở người dân trong Bản, nơi vùng đất sát biên giới với những phức tạp đặc trưng của nó không? Nhưng chúng tôi tin vào quyền năng, tình yêu thương của Chúa luôn hoạt động trong mọi hoạt động của giáo xứ thông qua việc đóng góp những nỗ lực, thiện chí trong giáo xứ.    

Vài cảm nghiệm ghi nhanh lại sau những ngày trú ngụ tại “xứ Lạng”. Chúng tôi cảm ơn Chúa vì những trải nghiệm quí báu ở nơi “xứ Lạng” mà chúng tôi có được trong những ngày qua, có lẽ những kinh nghiệm này sẽ giúp chúng tôi có thêm kinh nghiệm truyền giáo cho cuộc đời và sứ vụ dấn thân của chị em tôi và cách riêng là của tôi sau này nơi những môi trường khắc nghiệt hơn về tính chất và thời tiết cũng như môi trường.

Chúng con chân thành cảm ơn Đức Cha, Cha Tổng Đại Diện, quí Cha trong giáo phận, Cha xứ và Thầy xứ  Bản Lìm, là những người đã quan tâm, nâng đỡ và tạo điều kiện để chúng con được sống và thi hành sứ vụ trong linh đạo của ơn gọi chúng con. Trước thềm Năm Mới Âm lịch, xin Chúa ban nhiều ơn trên Đức Cha, Cha Tổng Đại Diện, quí Cha trong giáo phận, Cha xứ và Thầy xứ Bản Lìm để cho Tin Mừng của Chúa được hiện diện và phát triển một cách sung mãn trên vùng đất truyền giáo Lạng Sơn thân yêu.

Trở về trang Câu Chuyện Truyền Giáo