NHỚ CHA BÙI HOÀNG
Gần đây, trong một chuyến đi công việc, tôi dừng chân thăm vài gia đình bà con ở giáo xứ Thiên Phước, thuộc thị trấn Tràm Chim, cách giáo xứ An Long 17 km về hướng Đông.
Có một người chị bà con, chị đã sống ở đây từ buổi ban đầu “lập họ” Thiên Phước, bất ngờ chị hỏi tôi biết Cha Bùi Hoàng không, tôi trả lời ở Địa phận Mỹ Tho Cha nào mà không biết ngài, tôi chẳng những biết ngài mà còn thân nữa là khác. Nhớ những ngày đầu tiên khi từ bên Cần Thơ qua, Ngài đưa tôi đến gặp Đức Cha An-rê Nguyễn Văn Nam, rồi bảo tôi về Bình Trưng chơi, sau đó chở tôi thăm họ Kim Sơn trên chiếc xe Mobylette cũ kỹ chạy không nỗi nằm đường mấy lần. Kỷ niệm cuối cùng với ngài là “Hai chai rượu nho”. Trong lần thường huấn sau cùng, tôi nói với ngài : “Cho con xin vài chai rượu nho, vì con đã làm lễ Chúa Nhật và Lễ Trọng trong giáo điểm Cả Nổ hơn 3 năm nay, mà không có nhận thêm rượu”. Ngài bảo : “Để tôi đưa cho chú 2 chai, không cần phiếu, để anh em khỏi nghĩ ngợi”. Tôi nói : “Nếu cha thấy khó giải quyết thì thôi, con tìm cách khác cũng được”. Tôi nói việc ấy vài ngày trước khi tuần thường huấn kết thúc. Ngày mãn tuần thường huấn, tôi ra xe định về luôn, tôi nghĩ vụ hai chai rượu nho cũng không có gì quan trọng mà thấy có vẻ không ổn lắm, nên thôi, tôi định về luôn, và chắc ngài cũng đã quên. Nhưng khi tôi định bước lên xe, thì nghe tiếng ngài gọi, bảo tôi vào lấy hai chai rượu nho. Tôi cũng tình thật, nói định về, việc này sợ làm cha khó xử, ngài nói: không lẽ tôi không thể giải quyết cho chú một việc nhỏ như thế sao.
Nhìn ảnh cũ, nhớ ngày xưa…
Nhìn bức ảnh những mái nhà lá và cánh đồng mênh mông như bất tận, tôi nhớ nhiều về kỷ niệm tuổi thơ ngày xưa ở vùng đất còn rất hoang dã này. (Trong ảnh, vị linh mục đang đem Mình Thánh Chúa cho giáo dân là cha Tô Đức Bạch. Ảnh được chụp vào những ngày tháng đầu tiên thành lập họ đạo Thiên Phước, như vậy, tuổi đời bức ảnh này đã nửa thế kỷ).
Theo tài liệu lịch sử giáo xứ Thiên Phước:
“Ngày 5.5.1961, có khoảng một trăm gia đình Công Giáo nghèo, không có đất canh tác, từ các giáo xứ bên Cù Lao Tây (thuộc ba xã : Tân Huề, Tân Quới, Tân Long), và có cả những gia đình Công Giáo ở tận Ba Bần (Long Xuyên), tập trung tại Vàm Xáng (An Long) bằng ghe xuồng. Họ nối đuôi nhau theo tàu kéo đi dọc kênh Đồng Tiến (An Long): họ đi lập nghiệp, đi khai hoang lập ấp, họ mang theo niềm tin và hy vọng vào một cuộc đời no đủ ấm cúng hơn; họ đi theo Cha Gia-cô-bê Tô Đức Bạch như đàn chiên theo người mục tử mới”. (ảnh: Cha Bạch, 1977, Việt Nam).
Khi đến gần ngã năm sông, cách An Long khoảng 20 cây số, một vùng đất sình lầy chưa có người ở, đất đai chưa khai phá, cha và đoàn người dừng lại, dựng lều trại, cha bảo : “Đây là đất Chúa hứa”. Thật ra vùng đất này cha đã khảo sát và có ý định đem dân đến để thành lập giáo xứ mới từ năm 1957.
Cha Gia-cô-bê cùng giáo dân bắt tay vào công việc mới, trước hết là ổn định cuộc sống, mỗi gia đình được cấp phát vật liệu cây tràm và lá để dựng nhà ở và 30 công ruộng do cha Gia-cô-bê phân chia ở các vùng đất cao. Giáo dân đã có nhà, có ruộng, đó là một tài sản lớn đối với họ lúc bấy giờ. Giờ đây họ bắt đầu ra sức lao động để cải tạo đồng ruộng, đào kênh mương để rửa cho đất thoát phèn. Vì là vùng hoang chưa khai thác nên động vật hoang dã nhiều vô kể. Quả thật đây là “đất Chúa hứa”, là ơn lành từ trời cao nên cha Gia-cô-bê đặt tên cho giáo xứ là “Thiên Phước” để tạ ơn Chúa và Mẹ Maria” (Theo Kỷ yếu 50 năm Giáo phận Mỹ Tho 1960-2010).
Tôi vẫn luôn tự hỏi, vì sao trong lịch sử những họ đạo, thường không thấy in hình ảnh của những người đã có công tiên phong gầy dựng họ đạo, nhất là khi họ đã khuất ? Đó là những nén hương nguyện cầu và tri ơn thật hợp với Đạo Hiếu Công Giáo khi “nhớ về cội nguồn” để “Uống nước nhớ nguồn”.(ảnh: Cha Bạch, 1979, định cư Mỹ).
Tôi có một người dì ruột vào định cư ở Tràm Chim trong những ngày tháng đầu tiên “Lập Họ”, nên tôi thường theo mấy anh em bạn dì vào đó chơi.
Lần đầu tiên tôi vào đó là năm tôi học lớp 3, lúc ấy tôi được 8 tuổi. Nếu “Lịch sử họ đạo Thiên Phước” được thành lập năm 1961 là chính xác, thì lúc đó tôi đang học lớp 2, và như vậy khi tôi vào đó lần đầu, thì họ đạo Thiên Phước mới được thành lập được một năm.
Vào cuối năm 1964, khi tôi học xong Tiểu Học, vì có người Dì ở đó, tôi xin được vào học Trung Học Thiên Phước. Lúc ấy, giáo xứ Thiên Phước đã có hai Ký Túc Xá được xây dựng trên phần đất rất rộng, ở hai bên xa xa nhà thờ, nhưng bị từ chối, vì học sinh quá đông. Sau đó, dượng năm tôi dẫn tôi lên gặp cha Tô Đức Bạch để năn nỉ xin ngài nhận vào học, nhưng ngài vẫn từ chối, vì Trường Lớp không còn chỗ.
Trong khoảng thời gian từ lớp 3 đến hết Tiểu Học, rồi sau đó ở nhà 1 năm, đến năm 12 tuổi tôi mới thi vào Tiều Chủng Viện Cái Răng Cần Thơ, tôi rất thường xuyên vào Tràm Chim. Lúc đó, ở xứ Cù Lao, ít ai biết tới tên họ đạo Thiên Phước, mà hầu như chỉ biết tên họ đạo Tràm Chim. (ảnh: nhà thờ Thiên Phước thời Cha Tô Đức Bạch, vẫn tồn tại trong thời cha Bùi Hoàng, nay không còn nữa).
Tuổi thơ được vào Tràm Chim thời điểm đó, thật không tìm được từ nào thay thế ngoài bốn chữ “Thiên Đàng Tuổi Thơ” !
Những lúc hái sen mọc đồng hoang, vớt cá thia thia, vớt trái tràm, bắn chim, bắt cá, bắt rùa, bắt mật ong… nhiều khôn xiết, và vui khôn tả được !
Thời gian ấy thật tuyệt vời đối với tuổi thơ, với vô số hình ảnh kỷ niệm ở miền “Đất Hứa” Tràm Chim này, và thật đáng tiếc, những thế hệ mai sau sẽ không bao giờ còn hưởng được thú vui hoang dã nơi vùng đất “đồng không mông quạnh” này. Tất cả đã qua đi !
Sở dĩ nói chuyện ngày xưa ở giáo xứ Thiên Phước một chút, vì trong thuở “ngày xưa” này, có cha Bùi Hoàng phục vụ.
Nén hương cho người…
Đây là một trong những bức ảnh “hiếm hoi” của cha Bùi Hoàng thời “tuổi trẻ”, những năm đầu tiên sau khi chịu chức linh mục. Ngài phục vụ ở giáo xứ Thiên Phước từ năm 1974-1977. Trong đó, 1974-1975 là cha phó. Năm 1975, cha Tô Đức Bạch rời khỏi Tràm Chim, 1975-1977 cha Bùi Hoàng là cha sở, như vậy bức ảnh này đã trên dưới 35 năm. Các em thiếu nhi trong ảnh này bây giờ khoảng trên dưới 45 tuổi, không biết các em có còn nhận ra mình ngày xưa không ?
Cha Bùi Hoàng sinh năm 1948, chịu chức linh mục năm 1974. Bức hình này ngài chụp trong thời gian phục vụ ở giáo xứ Thiên Phước (1974-1977). Giả thuyết bức hình này ngài chụp vào năm cuối cùng ở Thiên Phước, là năm 1977, thì lúc đó ngài mới… 29 tuổi !
Những dòng chữ này bắt nguồn từ hình ảnh của Cha Bùi Hoàng, tình yêu và nỗi nhớ của một số giáo dân Giáo xứ Thiên Phước cất giữ kỷ niệm về cha.
Xin chia sẻ nơi đây như thắp lên một nén hương tưởng niệm, nguyện cầu cho cha Giuse Bình An Trong Chúa.
Lm. Antôn NGUYỄN VĂN TIẾNG
Trở về trang Truyền Giáo
| Trở về trang mục lục Phóng Sự |
